türkiye cumhuriyeti tarihinde silahlı kuvvetlerin yönetime üçüncü açık müdahalesi.
süleyman demirel'in başbakan'ı olduğu hükümet görevden alındı, türkiye büyük millet meclisi lağvedildi, 1970 sonrasında değiştirilen 1961 anayasası tamamen rafa kaldırıldı ve türkiye siyasetinin yeniden tasarlandığı bir askeri dönem başladı. kendilerince bir şeyleri düzelteyim derken ülkeyi 30 yıl geriye sürüklediklerini farkedememişler.
- turşu kurmak daha zor. en azından 20 tane hıyar bulacaksın, hepsini bir kavanoza yerleştireceksin, üzerlerine sirke, tuz, limon ilave edeceksin. bunlar yetmezmiş gibi aylarca olmasını bekleyeceksin. halbuki cunta kurmak için üç tane hıyar yeter!
fıkra, tam da dönemin mana ve ehemmiyetine, lafzına ve ruhuna göre.
gelgelelim, fıkra gazetede çıktıktan sonra sıkıyönetim karargâhlarını almış bir telaş. öyle ya, fıkra hakkında soruşturma açsalar, fıkranın milli güvenlik konseyi paşalarını kastettiğini baştan kabul etmiş olacaklar. soruşturma açmasalar, gazeteci takımı gemi azıya alacak, kimbilir daha ne fıkralar döktürecek. neresinden baksan, iki ucu da pek temiz görünmeyen bir değnek.
konsey paşaları fıkrayı haber alınca başlamışlar dört dönmeye. acaba, fıkra ne anlama geliyor? kastedilen hıyarlar kim? fıkraya kenan evren'in tepkisi ne olacak?
konsey paşaları çıkamamışlar işin içinden. neyse ki, ali baransel var, basın özeti dosyasıyla kenan evren'in huzuruna çıkmış. huzurda olan biteni baransel şöyle anlatıyor:
- elimde hıyar fıkrasının kupürüyle evren paşa'nın huzuruna çıktım. paşa'ya mutat basın özetini arz ettikten sonra yumuşak bir giriş yaparak, ilginç fıkrayla ilgili konuyu açtım, sonunda fıkrayı anlattım. evren dinledikten sonra bana baktı:
- baransel, bunda alınacak bir şey yok netekim, adam beş hıyar dememiş ki!
12 eylül 1980'de tsk'nın yönetime el koyduğu ihtilal, darbe. sebep o larak necmettin erbakan'ın liderliğinde konya'da yaptığı irtica amaçlı yürüyüş gösterildi. yaklaşık 7000 kişi için idam istendi.
bu müdahale ile süleyman demirel'in başbakan'ı olduğu hükümet görevden alındı, türkiye büyük millet meclisi lağvedildi, 1970 sonrasında değiştirilen 1961 anayasası tamamen rafa kaldırıldı ve türkiye siyasetinin yeniden tasarlandığı bir askeri dönem başladı.
türkiye'de solu yok eden, solun yok oluşunun ardından sağın erimesine neden olan, tarikat ve cemaatlerin palazlanmasını sağlayan, mevcut inşaa'nın temellerinin bilindik biçimde atılmasını sağlayan askeri darbe. 2200'ü ülkücü, 2800'ü devrimci olmak üzere bu ülkenin 5 binden fazla gencinin ölümünü meşru görülmesi ve 24 ocak kararlarının toplumsal muhalefete uğramaması için beklenen tertip.
(bkz: 12 sanık 12 tanık)