1967'de liseyi, 1971 yılında istanbul üniversitesi edebiyat fakültesi tarih bölümü yeniçağ tarihi kürsüsü'nden "fırka-i islâhiye ve kozan" isimli lisans tezini hazırlayarak mezun oldu. 1974 yılında aynı üniversitede yeniçağ tarihi kürsüsü'nde asistan, 1978 yılında "xviii. yüzyılda osmanlı imparatorluğu'nda iskân siyâseti" konulu doktora tezi ile doktor oldu. 1982'de yardımcı doçent, nisan 1983'te de "osmanlı imparatorluğu'nda menzil teşkilâtı ve yol sistemi" isimli doçentlik tezini hazırlayarak doçentliğe yükseldi.
1983-84 öğretim döneminde bir yıl süreyle 2547 sayılı yükseköğretim kanununun 41. maddesi uyarınca elâzığ fırat üniversitesi fen-edebiyat fakültesi tarih bölümü'nde görev yaptı.
1986 yılında marmara üniversitesi atatürk eğitim fakültesi sosyal bilimler eğitimi bölümü'ne geçti.
20 mart 1989'da "xvi. yüzyılda sosyal, ekonomik ve demografik bakımdan balkanlar'da bazı osmanlı şehirleri" konulu takdim tezi ile profesörlüğe yükseldi. aynı tarihlerde türk tarih kurumu asıl üyesi seçildi.
1989 yılında başbakanlık devlet arşivleri genel müdürlüğü osmanlı arşivi daire başkanlığı'na tayin edildi ; 17 aralık 1990'da da genel müdür yardımcılığına getirildi. bu sırada, osmanlı arşivi'nin otomasyonunu başlattı. bu görevinden 2 mart 1992'de istifa etti ve marmara üniversitesi'ndeki görevine döndü.
26 ağustos 1992 tarihinde rektör yardımcısı oldu. 23 ekim 1992'de rektör vekili ve kasım 1992'de tekrar rektör yardımcılığında bulundu. bu görevdeyken 21 eylül 1993'de türk tarih kurumu başkanlığına getirildi. halen bu görevde bulunmaktadır.
ermeni tezlerini savunanlar, türk tarih kurumu'nun başında onun bulunmasına sabah akşam dua etmektedirler. çünkü yazdıkları çünkü sözkonusu "mukatele"de (karşılıklı öldürme) türklerin/osmanlılar'ın hiçbir ermeni'yi (dikkat hiçbir!) öldürmediğini iddia etmektedir. böylece de bütün inanırlığını sıfıra indirmektedir (kendinin değil, başında bulunduğu kurumun).
ölen ermenilerin ise ya sürgün yolculuğu sırasında eceli gelince ya da kürtler tarafından öldürüldüğünü söylemektedir.
